Όσα μπορούν να μας δείξουν για την υγεία του πεπτικού του συστήματος
Τα κόπρανα του σκύλου αποτελούν έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες της υγείας του πεπτικού του συστήματος. Η καθημερινή παρατήρηση της μορφής, του χρώματος, της σύστασης και της συχνότητας των κενώσεων μπορεί να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε έγκαιρα διατροφικές δυσανεξίες, διαταραχές του εντέρου ή ακόμη και σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
Στο άρθρο αυτό θα δούμε ποιες αλλαγές θεωρούνται φυσιολογικές, ποιες απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή και πότε είναι απαραίτητη η συμβουλή του κτηνιάτρου.
Η καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη γενική κατάσταση της υγείας του σκύλου.
Ο πιο αξιόπιστος δείκτης για να ενημερωνόμαστε σχετικά με την κατάσταση του πεπτικού συστήματος του σκύλου μας είναι οι κενώσεις του, οι οποίες σε έναν υγιή σκύλο είναι:
- καλά σχηματισμένες,
- τακτικές (1–2 φορές την ημέρα),
- μικρές σε ποσότητα,
- και έχουν σοκολατί-καφέ χρώμα.
Υπάρχουν, όμως, πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την πέψη και, κατά συνέπεια, τη λειτουργία του γαστρεντερικού σωλήνα, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται κόπρανα που διαφέρουν από τα φυσιολογικά.
Μερικοί από αυτούς τους παράγοντες είναι:
- το άγχος,
- διάφορες τροφικές ουσίες,
- διάφορες ασθένειες,
- φαρμακευτικές αγωγές,
- αποπαρασιτικές ουσίες,
- ξένα σώματα στον γαστρεντερικό σωλήνα.
Τι πληροφορίες για την υγεία του σκύλου μπορούμε να πάρουμε από τα περιττώματά του;
Είναι απόλυτα φυσιολογικό τα κόπρανα του σκύλου μας να μην είναι ακριβώς τα ίδια κάθε μέρα.
Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το γαστρεντερικό σύστημα και, κατά συνέπεια, να αλλάξουν την ποσότητα, το σχήμα, το χρώμα και τη μυρωδιά των κοπράνων.
Ποιες είναι όμως οι συχνότερες αλλαγές στις κενώσεις του σκύλου και σε τι μπορεί να οφείλονται;
Α. Τα πρώτα κόπρανα είναι φυσιολογικά, ενώ
τα επόμενα είναι μαλακά ή νερουλά
Όταν ένας σκύλος έχει περισσότερες από μία κενώσεις και τα δεύτερα ή τα τελευταία κόπρανα είναι εμφανώς πιο μαλακά ή νερουλά από τα πρώτα, είναι πιθανό το κατώτερο τμήμα του εντέρου (παχύ έντερο) να παρουσιάζει μια προσωρινή διαταραχή ή ευαισθησία.
Β. Τα κόπρανα περιέχουν βλέννα
Ένα γυαλιστερό στρώμα βλέννας πάνω στα κόπρανα ανησυχεί πολλούς κηδεμόνες σκύλων.
Η βλέννα αποτελεί ένδειξη ότι ο βλεννογόνος του παχέος εντέρου παρουσιάζει ερεθισμό, ο οποίος μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες.
Ενώ η περιστασιακή εμφάνιση μικρής ποσότητας βλέννας είναι συχνά ακίνδυνη, η επιμονή ή/και η αυξημένη ποσότητά της αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο πεπτικό σύστημα, το οποίο απαιτεί αλλαγή στη διατροφή του σκύλου και υποστηρικτική αγωγή για την αποκατάσταση του εντερικού βλεννογόνου.
Γ. Συχνές κενώσεις
Η συχνότητα των κενώσεων του σκύλου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή του και από το πόσο συχνά τρέφεται.
Ένας σκύλος που λαμβάνει 3–4 γεύματα την ημέρα συνήθως έχει περισσότερες κενώσεις από έναν σκύλο που τρέφεται με 1 ή 2 γεύματα ημερησίως.
Ωστόσο, όταν η συχνότητα των κενώσεων αυξάνεται χωρίς να έχει αλλάξει ούτε το πρόγραμμα σίτισης ούτε η διατροφή του, στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ένδειξη κάποιου προβλήματος υγείας, όπως μιας ιογενούς λοίμωξης ή μιας δηλητηρίασης, καταστάσεις που απαιτούν κλινική διερεύνηση και, στη συνέχεια, ειδική διατροφική υποστήριξη.
Δ. Μεγάλες ποσότητες κοπράνων
Οι μεγάλες ποσότητες κοπράνων μπορεί να μας ενημερώνουν ότι:
- η διατροφή του σκύλου περιέχει πολλές ουσίες που δεν μπορούν να αφομοιωθούν αποτελεσματικά από το πεπτικό σύστημα,
- ο σκύλος πάσχει από κάποιο οργανικό πρόβλημα στο λεπτό έντερο, στο πάγκρεας ή στο ήπαρ.
Σε αυτή την περίπτωση, η άμεση αλλαγή της διατροφής, καθώς και οι αιματολογικές και κοπρολογικές εξετάσεις, αποτελούν απαραίτητες ενέργειες.
Ε. Έντονη μυρωδιά των κοπράνων
Τα φυσιολογικά κόπρανα δεν έχουν έντονη δυσάρεστη οσμή.
Μια ξαφνική, πολύ έντονη, ξινή ή σάπια οσμή αποτελεί συχνά το πρώτο σημάδι ότι κάτι δεν βρίσκεται σε ισορροπία στο έντερο του σκύλου.
Η οσμή των κοπράνων, ανεξάρτητα από το σχήμα ή τη σύστασή τους, είναι ένας υποτιμημένος δείκτης πρώιμης προειδοποίησης, τον οποίο δεν πρέπει να αγνοούμε.
Ζ. Συνεχής αλλαγή της μορφής των κοπράνων
Σχεδόν όλοι οι σκύλοι παρουσιάζουν κατά διαστήματα κόπρανα που είναι πιο μαλακά από τις συνηθισμένες, καλοσχηματισμένες κενώσεις.
Ωστόσο, όταν η υφή των κοπράνων αλλάζει συνεχώς (άλλοτε σφιχτά και άλλοτε μαλακά), αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει κάποια ανισορροπία στο έντερο.
Σε αυτή την περίπτωση, η αναθεώρηση του διατροφικού προγράμματος, ο έλεγχος των συστατικών της τροφής και η αξιολόγηση της καθημερινότητας του σκύλου αποτελούν τα πρώτα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.
Η. Δυσκολία στην αποβολή των κοπράνων (πολύ σκληρά κόπρανα)
Όταν ο σκύλος δυσκολεύεται να αφοδεύσει και παρουσιάζει πόνο, φόβο ή έντονη προσπάθεια κατά την αποβολή των κοπράνων, είναι απαραίτητο να γίνει άμεσα αλλαγή της διατροφής του.
Παράλληλα, συνιστάται να ελεγχθούν οι πρωκτικοί αδένες από τον κτηνίατρο.
Πώς μπορώ να καταλάβω ότι τα κόπρανα του σκύλου μου είναι φυσιολογικά;
Α. Σχήμα
Τα κόπρανα είναι καλά σχηματισμένα και δεν αφήνουν υπολείμματα στο έδαφος όταν τα μαζεύουμε.
Β. Χρώμα
Τα κόπρανα έχουν σοκολατί-καφέ χρώμα.
Το χρώμα των κοπράνων προκύπτει από τις χολικές χρωστικές ουσίες που έχουν διασπαστεί κατά την πέψη και, ανάλογα με τη διατροφή του σκύλου, μπορεί να κυμαίνεται από ανοιχτό έως σκούρο καφέ.
Γ. Λάμψη
Ένα πολύ λεπτό και ομοιόμορφο στρώμα βλέννας είναι φυσιολογικό και συμβάλλει στην προστασία του εντερικού βλεννογόνου.
Δ. Μυρωδιά
Τα φυσιολογικά κόπρανα δεν έχουν έντονη δυσάρεστη οσμή, αλλά μια σχετικά ουδέτερη μυρωδιά.
Ε. Συχνότητα
Μία έως τρεις κενώσεις την ημέρα, χωρίς να προκαλούν δυσκολία ή πόνο στον σκύλο, αποτελούν ένδειξη ότι το έντερο λειτουργεί φυσιολογικά.
Σε ποιες περιπτώσεις είναι χρήσιμο να παρακολουθούμε τις κενώσεις του σκύλου μας;
Ορισμένες φορές το έντερο του σκύλου αντιδρά σε μικρές αλλαγές της διατροφής ή της καθημερινότητάς του, γεγονός που μπορεί να εκδηλωθεί με:
Α. Αλλαγή της μορφής των κοπράνων
Τα κόπρανα μπορεί να γίνουν προσωρινά πιο μαλακά, λόγω αλλαγής του ρυθμού διέλευσης της τροφής από το έντερο, χωρίς όμως να έχει επηρεαστεί η υγεία του πεπτικού συστήματος.
Β. Αλλαγή της εμφάνισης των κοπράνων
Τα κόπρανα μπορεί να περιέχουν βλέννα ή/και υπολείμματα τροφής.
Σε αυτή την περίπτωση, ο εντερικός βλεννογόνος προσπαθεί να προστατευτεί ή το πεπτικό σύστημα δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε κάποιο συστατικό της διατροφής.
Γ. Αλλαγή της συχνότητας των κενώσεων
Η αλλαγή στη συχνότητα των κενώσεων μπορεί να μας δείχνει ότι το γαστρεντερικό σύστημα δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί στις αλλαγές του προγράμματος σίτισης ή της διατροφής.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της κατάστασης και να αξιολογήσουμε αν πρόκειται για μια προσωρινή μεταβολή ή για ένα πρόβλημα υγείας που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Σε ποιες αλλαγές των κοπράνων πρέπει να συμβουλευτούμε άμεσα έναν ειδικό;
- Υδαρής διάρροια που διαρκεί περισσότερο από μία ημέρα ή επανεμφανίζεται συχνά.
- Κόπρανα που περιέχουν αίμα.
- Μαύρα κόπρανα.
- Επίμονη παρουσία μεγάλης ποσότητας βλέννας.
Ιδιαίτερα όταν οι παραπάνω αλλαγές συνοδεύονται από συμπτώματα όπως:
- εμετό,
- κόπωση,
- πυρετό,
- κοιλιακό άλγος,
- σκληρή και επώδυνη κοιλιά,
- έντονη ανησυχία,
- απότομη απώλεια βάρους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν άμεσα οι κατάλληλες διαγνωστικές εξετάσεις, ώστε να εντοπιστεί η αιτία του προβλήματος.
Τι πληροφορίες μας δίνει το χρώμα των κοπράνων του σκύλου;
Το χρώμα των κοπράνων μπορεί να μας δώσει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα στο οποίο ενδέχεται να υπάρχει κάποιο πρόβλημα.
Ωστόσο, πρέπει πάντοτε να αξιολογείται σε συνδυασμό με τη μυρωδιά, τη σύσταση των κοπράνων και τη γενική κατάσταση του σκύλου.
Παράλληλα, διάφορα συστατικά της διατροφής μπορούν να επηρεάσουν προσωρινά το χρώμα των κοπράνων.
Α. Πρασινωπό χρώμα
Τα πρασινωπά κόπρανα μπορεί να οφείλονται στην κατανάλωση χόρτου ή σε ορισμένα συστατικά της διατροφής.
Επίσης, η πολύ γρήγορη διέλευση της τροφής από το έντερο μπορεί να δώσει στα κόπρανα πρασινωπή απόχρωση.
Εάν, παράλληλα, αλλάζει και η μορφή των κοπράνων ή ο σκύλος παρουσιάζει ανησυχία ή άλλα συμπτώματα, είναι απαραίτητη η επίσκεψη στον κτηνίατρο.
Β. Κιτρινωπό χρώμα
Το κιτρινωπό χρώμα οφείλεται συνήθως σε μειωμένη ικανότητα πέψης και απορρόφησης των λιπαρών της διατροφής και μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλήματος στη χολή, στο ήπαρ ή στο πάγκρεας.
Όταν το κιτρινωπό χρώμα επιμένει για αρκετές ημέρες, είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν οι κατάλληλες εξετάσεις, ώστε να εντοπιστεί η αιτία.
Γ. Μαύρο χρώμα
Όταν τα κόπρανα του σκύλου είναι μαύρα, σαν πίσσα, πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στον κτηνίατρο.
Το μαύρο χρώμα μπορεί να αποτελεί ένδειξη αιμορραγίας από το ανώτερο πεπτικό σύστημα ή από το λεπτό έντερο.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σοβαρή όταν συνοδεύεται από συμπτώματα όπως εμετό, κοιλιακό άλγος ή ωχρούς βλεννογόνους.
Δ. Ίχνη αίματος στα κόπρανα (κόκκινο χρώμα)
Το φρέσκο κόκκινο αίμα στα κόπρανα υποδηλώνει συνήθως ερεθισμό ή αιμορραγία στο κατώτερο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα (παχύ έντερο ή πρωκτό).
Αυτό μπορεί να συμβεί μετά από έντονες διάρροιες ή έπειτα από κατανάλωση χόρτου.
Η επαναλαμβανόμενη αιμορραγία, οι μεγάλες ποσότητες αίματος ή η αιματηρή διάρροια, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από επιβαρυμένη γενική κατάσταση, πρέπει πάντοτε να αξιολογούνται άμεσα από τον κτηνίατρο.
Η μορφή, η μυρωδιά και το χρώμα των κοπράνων του σκύλου μας μάς δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση του γαστρεντερικού του συστήματος, το οποίο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη συνολική υγεία του οργανισμού.
Η γενική εικόνα των κοπράνων και η συχνότητα των κενώσεων επηρεάζονται από διάφορους παράγοντες, όπως:
- το είδος της διατροφής που καταναλώνει,
- οι φαρμακευτικές αγωγές,
- το άγχος,
- διάφορες ασθένειες.
Η καθημερινή παρατήρηση του σκύλου μας, ακόμη και σε αυτόν τον τομέα της καθημερινότητάς του, έχει ιδιαίτερη σημασία. Μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων του γαστρεντερικού συστήματος, όταν αυτά βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, και κατ’ επέκταση στην πρόληψη σοβαρότερων προβλημάτων υγείας
Υπεύθυνη κειμένου: Ρεγγίνα Μπίμπα, Διατροφολόγος και Σύμβουλος εναλλακτικών θεραπειών για σκύλους και γάτες
Εάν χρειάζεστε συμβουλές σχετικά με τη διατροφή του σκύλου σας, πατήστε εδώ.