- Ποια είδη πόνου υπάρχουν;
- Ποιές είναι οι πιό συνηθισμένες αιτίες;
- Πώς αντιμετωπίζω αποτελεσματικά τον πόνο του σκύλου μου;
Οι περισσότεροι από εμάς ανησυχούμε πολύ, όταν παρατηρούμε ότι ο σκύλος μας πονάει.
Όμως η αναγνώριση του πόνου στο σκύλο, μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή τα περισσότερα από τα σκυλιά κρύβουν τον πόνο που αισθάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επίσης ο σκύλος δεν μπορεί να εκφράσει ό,τι αισθάνεται λεκτικά, μπορούμε να το διαπιστώνουμε μόνο από τη συμπεριφορά του και από διάφορες σωματικές αλλαγές.
Ο πόνος είναι μέρος του φυσικού συστήματος προειδοποίησης , παίζει σημαντικό ρόλο στους μηχανισμούς επιβίωσης και εξαφανίζεται μόλις αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.
Ποια είδη πόνου υπάρχουν;
Οξύς πόνος
Ο οξύς πόνος είναι απάντηση σε μια συγκεκριμένη, σαφώς καθορισμένη αιτία, όπως τραυματισμός ή φλεγμονή. Αυτός ο πόνος διαρκεί μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Χρόνιος πόνος
Ο χρόνιος πόνος είναι πάντα μακροχρόνιος και μπορεί να εκτείνεται σε εβδομάδες, μήνες και χρόνια.
Αυτό ο πόνος μας ενημερώνει ότι στον οργανισμό υπάρχει μια συνεχιζόμενη πάθηση, όπως π.χ. Οστεοαρθρίτιδα.
Ο χρόνιος πόνος μπορεί να προέρχεται και από την μνήμη, όπου τα νεύρα συνεχίζουν να στέλνουν σήματα πόνου ακόμα και μετά την επούλωση του αρχικού τραυματισμού.
Πώς μας δείχνουν τα σκυλιά ότι υποφέρουν από πόνο;
Ανάλογα με το είδος του προβλήματος και την προσωπικότητα του σκύλου μπορεί να έχουμε διάφορα σημάδια ενδεικτικά ότι ο σκύλος πονάει.
α) Αλλαγή συμπεριφοράς
-απάθεια: Τα περισσότερα σκυλιά ψάχνουν ένα μέρος μακριά μας, όταν πονάνε και δείχνουν λιγότερο ενδιαφέρον για δραστηριότητες που συνήθως απολαμβάνουν.
-επιθετικότητα: Όταν ο σκύλος μας ξαφνικά δείχνει επιθετικότητα ή μας γρυλίζει είναι ένα σημάδι ότι υποφέρει από κάτι.
β) Σωματικά σημάδια
-χωλότητα: Ο πόνος στις αρθρώσεις ή στους μύες μπορεί να προκαλέσει χωλότητα, δηλαδή ο σκύλος μπορεί να κουτσαίνει ή να μην πατάει ένα από τα πόδια του καθόλου.
-αλλαγή στάση σώματος: Όταν ένας σκύλος πονάει, μπορεί να παίρνει μια ασυνήθιστη στάση, για να ανακουφίσει την πίεση σε επώδυνη περιοχή.
-τρέμουλο: Επίσης μπορεί ο δυνατός πόνος να εκδηλώνεται σε τρεμούλες και αδυναμία.
γ) Αλλαγές στην συμπεριφορά σχετικά με το φαγητό
-άρνηση διατροφής: Όταν ο σκύλος νιώθει πόνο ή ενόχληση στο στόμα ή στο στομάχι, μπορεί να αρνείται να φάει το φαγητό του.
δ) Φωνητική έκφραση:
-μερικά από τα σκυλιά μπορεί να είναι πιο εκφραστικά και εκδηλώνουν τον πόνο που νιώθουν με κλαψουρίσματα και γκρίνια.
ε) Αναπνοή:
-επίσης μπορεί το έντονο λαχάνιασμα, χωρίς να υπάρχει μια φανερή αιτία, να είναι ένα σημάδι ότι ο σκύλος υποφέρει από πόνους.
ζ) Αλλαγή στο ωράριο ύπνου:
-ένας σκύλος που πονάει είναι συνήθως ανήσυχος κατά τη διάρκεια της νύχτας και δυσκολεύεται να βρεί μια στάση που να τον ανακουφίζει από τον πόνο.
η) Αντίδραση στην αφή:
-εάν ο σκύλος γίνεται ξαφνικά ευαίσθητος όταν τον ακουμπάμε και αντιδρά, είναι ένα σημάδι ότι έχει ένα πρόβλημα και νιώθει ενόχληση.
θ) Έκφραση ματιών:
-μερικές φορές τα μάτια ενός σκύλου μπορούν να αποκαλύπτουν πολλά για το πώς αισθάνεται. Ένα καρφωτό ή ανήσυχο βλέμμα μπορεί να υποδηλώνει πόνο.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν πόνο στο σκύλο;
Οι αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν πόνους είναι πολλές. Οι πιό συχνές είναι όμως:
α) Τραυματισμός:
-μικροπληγές: Ακόμα και μικρά τραύματα ή κοψίματα, π.χ. στα νύχια ή στις πέλματα, μπορούν να προκαλέσουν πόνους.
-κατάγματα: Μια πτώση ή ένα στραμπούληγμα μπορεί να οδηγήσει σε κάταγμα το οποίο προκαλεί έντονο πόνο.
β) Παθήσεις αρθρώσεων και οστών
-αρθρίτιδα: Ειδικά σε σκυλιά μεγάλης ηλικίας η αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει χρόνιο πόνο.
-δυσπλασία ισχίου: Αυτή ή πάθηση, που οφείλεται σε πολύπλοκες αιτίες, επηρεάζει κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας σκυλιά και μπορεί να οδηγήσει σε επίμονο πόνο.
γ) Οδοντικές παθήσεις
-ειδικά ηλικιωμένα σκυλιά πάσχουν συχνά από προβλήματα στην οδοντοστοιχία και στα ούλα, τα οποία συνοδεύονται σε μερικές περιπτώσεις από δυνατούς πόνους.
δ)Προβλήματα στο πεπτικό σύστημα
-διάφορες δυσλειτουργίες στο γαστρεντερικό σύστημα όπως δυσκοιλιότητα, γαστρεντερίτιδα και πολλά άλλα συνδέονται συνήθως από οξύ δυνατό πόνο.
ε) Καρκίνος (Όγκοι)
-ανάλογα με το τύπο του καρκίνου και την θέση του όγκου μπορεί η ασθένεια να προκαλεί στο σκύλο έντονο χρόνιο πόνο.
ζ) Λοιμώξεις
-λοίμωξη στα αυτιά: Μια λοίμωξη στα αυτιά μπορεί να είναι πολύ επώδυνη για τους τετράποδους φίλους μας.
-ουρολοίμωξη: Η ουρολοίμωξη εκδηλώνεται με πόνους κατά την διάρκεια της ούρησης.
η) Νευρολογικά προβλήματα
-προβλήματα στη σπονδυλική στήλη ή το νευρολογικό σύστημα μπορεί να οδηγήσουν σε πόνους και δυσφορία.
θ) Αλλεργίες στο δέρμα
-οι αλλεργικές αντιδράσεις του σώματος σε διάφορες ουσίες μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό του δέρματος και επομένως έντονες ενοχλήσεις.
ι) Γήρανση
-τα μεγαλύτερα σε ηλικία σκυλιά μπορεί να υποφέρουν από διάφορες παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία και προκαλούν πόνους, όπως π.χ. μυϊκή απώλεια ή γενική δυσκαμψία.
Ποιές θεραπείες υπάρχουν για σκυλιά που υποφέρουν από πόνους;
Ένα τετράποδο που υποφέρει από πόνο, χρειάζεται άμεσα βοήθεια.
Η πιο συνηθισμένη είναι αναλγητικά φάρμακα που συνταγογραφούνται αποκλειστικά από τον κτηνίατρο:
- Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (Carprofen, Meloxicam, Firocoxib)
- Οποιοειδή (Tramadol, Buprenorphin)
- Κορτικοστεροειδή (Prednison)
Προσοχή:
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μη δίνουμε ανθρώπινα αναλγητικά.
Πολλά από τα δικά μας παυσίπονα είναι τοξικά για τα σκυλιά μας, όπως για παράδειγμα το Ibuprofen ή το Paracetamol.
Η ηλικία, το βάρος, η φυλή και το είδος του πόνου παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιλογή του φαρμάκου, για το λόγο αυτό συμβουλευόμαστε πάντα, πριν τη χορήγηση του, τον κτηνίατρο μας.
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες οπότε είναι σημαντικό, ο κτηνίατρος να παρακολουθεί το σκύλο κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει το σκύλο μας όταν υποφέρει από πόνους;
Εκτός από τα παυσίπονα που συνταγογραφούνται από κτηνίατρο υπάρχουν και άλλες προσεγγίσεις που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου, όπως:
α) Φυσιοθεραπεία και χειροπρακτική:
Η φυσιοθεραπεία και η χειροπρακτική μπορεί να είναι αποτελεσματικές μέθοδοι για την ανακούφιση του πόνου, ειδικά σε προβλήματα στις αρθρώσεις ή μετά από τραυματισμούς. Οι εξειδικευμένοι φυσιοθεραπευτές και χειροπρακτικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν ασκήσεις και τεχνικές για τη μείωση του πόνου και την προώθηση της κινητικότητας.
β) Διαχείριση βάρους:
Το υπερβολικό βάρος μπορεί να ασκήσει πρόσθετη πίεση στις αρθρώσεις και τα οστά. Μια ισορροπημένη διατροφή και τακτική άσκηση μπορούν να βοηθήσουν στην απόκτηση ιδανικού βάρους και να μειώσουν τον πόνο.
γ) Ορθοπεδικά κρεβάτια και βοηθήματα
Ένα ορθοπεδικό κρεβάτι που στηρίζει το σώμα ή η χρήση ραμπών αντί για σκάλες μπορούν να είναι μεγάλη ανακούφιση για έναν σκύλο που πονάει.
δ) Μασάζ
Το μασάζ στα σκυλιά από έναν επαγγελματία ή ακόμα και από τον κηδεμόνα μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση της έντασης του πόνου και στην κυκλοφορία του αίματος.
ε) Αλλαγή συμπεριφοράς
Η κατανόησή μας σχετικά με τις αιτίες που προκαλούν τον πόνο στο σκύλο μας και η προσαρμογή του τρόπου της δικής μας ζωής μας μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες στην ανακούφιση του πόνου.
Τι προληπτικά μέτρα μπορούμε να πάρουμε για να προφυλάξουμε το σκύλο μας από το πόνο;
Υπάρχουν πολλές προφυλάξεις που μπορούμε να πάρουμε για να προφυλάξουμε το σκύλο μας από διάφορες ασθένειες και τους πόνους που προκαλούν:
α) Τακτικές επισκέψεις στο κτηνίατρο
Οι τακτικοί έλεγχοι υγείας μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών προβλημάτων. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορούν να αποτρέψουν ή να ελαχιστοποιήσουν πολλές αιτίες πόνου.
β) Ισορροπημένη διατροφή
Η ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη στις ειδικές ανάγκες του σκύλου (βάρος, ηλικία, συνθήκες διαβίωσης, είδος δραστηριότητας κ.α.) η οποία περιέχει όλες τις απαραίτητες ουσίες για την λειτουργία του οργανισμού, είναι η προϋπόθεση για την μακρόχρονη υγεία και επομένως μια απαραίτητη προφύλαξη από πόνους που συνδέονται με διάφορα προβλήματα υγείας.
γ) Άσκηση
Η τακτική, όχι όμως υπερβολική, άσκηση βοηθάει στη διατήρηση της υγείας των μυών και των αρθρώσεων. Ωστόσο είναι σημαντικό να προσαρμόζεται ο τύπος της άσκησης και η ένταση της άσκησης στην ηλικία, την φυλή και την υγεία του σκύλου.
δ) Στοματική υγεία
Οι τακτικοί έλεγχοι δοντιών και ούλων μπορούν να βοηθήσουν στην έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση των προβλημάτων σε αυτό το μέρος του σώματος.
ε) Προσαρμογή του περιβάλλοντος του σκύλου
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσαρμογή του χώρου όταν ο σκύλος μας είναι ακόμα κουτάβι. Αυτό περιλαμβάνει κάλυψη ολισθηρών δαπέδων, φραγή στις μεγάλες σκάλες και η απομάκρυνση δηλητηριωδών και επικίνδυνων αντικειμένων.
ζ) Τακτική περιποίηση
Η τακτική περιποίηση του τριχώματος δεν βοηθάει μόνο στη διατήρηση της ομορφιάς του, αλλά σας επιτρέπει να εντοπίζετε έγκαιρα δερματικά προβλήματα ή παράσιτα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πόνο.
η) Μείωση του άγχους
Ένα περιβάλλον χωρίς άγχος συμβάλλει στην συναισθηματική υγεία του σκύλου. Ένα σταθερό πρόγραμμα φαγητού, αρκετές ώρες ύπνου σε ένα ήρεμο μέρος και η τακτική απασχόληση είναι κάποιοι παράγοντες που βοηθάνε να νιώθει ασφαλής ο τετράποδος φίλος μας και επομένως να είναι λιγότερο ευάλωτος σε πολλές ασθένειες.
Γιατί είναι σημαντικό να παίρνουμε σοβαρά το πόνο του σκύλου και να προβαίνουμε σε άμεσες ενέργειες όταν ανακαλύπτουμε ότι ο σκύλος μας υποφέρει από ενοχλήσεις;
Όταν πονάει ο σκύλος είναι συνήθως λιγότερο δραστήριος, δυστυχισμένος και ενδιαφέρεται λιγότερο για τον κόσμο γύρω του. Μπορεί ακόμα να πάσχει από ανορεξία και δεν κοιμάται καλά. Όλα αυτά τα συμπτώματα επηρεάζουν αρνητικά τη γενική κατάσταση της υγείας του.
Ο πόνος μπορεί να αλλάζει επίσης την συμπεριφορά του σκύλου προς το αρνητικό, κάνοντας τoν πιο ευαίσθητo, αγχωμένo , ακόμα και επιθετικό.
Ο πόνος μπορεί να είναι σύμπτωμα σοβαρών προβλημάτων υγείας. Ο εντοπισμός και η άμεση αντιμετώπιση πιθανής ασθένειας είναι πολύ σημαντική για την επιτυχημένη θεραπεία.
Ο πόνος, ειδικά στις αρθρώσεις, περιορίζει πολλές φορές το εύρος της κίνησής του, το οποίο οδηγεί σε λιγότερη άσκηση και στη συνέχεια σε άλλα προβλήματα υγείας, όπως π.χ. παχυσαρκία.
Ένας σκύλος που υποφέρει από πόνο δεν δέχεται εύκολα την σωματική φροντίδα που χρειάζεται, γεγονός που οδηγεί σε άλλα προβλήματα υγείας και σε ένταση στη σχέση μεταξύ κηδεμόνα και σκύλου.
Όταν δεν αντιμετωπίζουμε τον πόνο που μας δείχνει ο σκύλος μας, ο σκύλος χάνει την εμπιστοσύνη του σε εμάς και η σχέση μεταξύ μας γίνεται πιο δύσκολη.
Η αναγνώριση του πόνου στα σκυλιά μας μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς οι σκύλοι συχνά δεν δείχνουν τον πόνο τους εμφανώς. Η αλλαγή συμπεριφοράς, η ληθαργία και το υπερβολικό γλύψιμο μπορεί να υποδηλώνουν πόνο, ο οποίος μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως τραυματισμούς, ασθένειες κ.α.
Η έγκαιρη διάγνωση της αιτίας, που προκαλεί το πόνο, βοηθάει στην άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η πρόληψη του πόνου επιτυγχάνεται με ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, την κατανόησή μας για τις προσωπικές ανάγκες του σκύλου μας σχετικά με την σωματική φροντίδα.
Η σωστή συμπεριφορά μας απέναντι του είναι εξίσου σημαντικός παράγοντας που βοηθάει ο σκύλος μας να έχει μια ευτυχισμένη ζωή.
Υπεύθυνη κειμένου: Ρεγγίνα Μπίμπα, Διατροφολόγος και Σύμβουλος εναλλακτικών θεραπειών για σκύλους και γάτες
Εάν έχετε απορίες σχετικά με την διατροφή ή τη συμπεριφορά του σκύλου σας, πατήστε εδώ.
